Wie op een broeierige zomeravond naar buiten kijkt, ziet het misschien weleens gebeuren: vlak voordat een fors onweer losbarst, krijgt de lucht een vreemde groengele gloed. Het is een verschijnsel dat veel mensen onheilspellend vinden, en niet zonder reden. Maar wat veroorzaakt die groene kleur eigenlijk, en betekent het echt dat er zwaar weer aankomt? We leggen het uit.
Licht dat door een dikke wolkenmassa breekt
De groene kleur ontstaat door de manier waarop zonlicht door een enorme onweerswolk reist. Zo'n cumulonimbus kan tot ruim 12 kilometer hoog worden en zit volgepakt met waterdruppels en ijskristallen. Wanneer de zon laag staat, aan het einde van de dag, valt het licht onder een schuine hoek door die dikke massa. De wolk filtert daarbij vooral het blauwe en groene licht eruit, terwijl het roodgele avondlicht van opzij binnenkomt. De combinatie van dat warme licht met de blauwgroene tint van de wolk levert die typische groene gloed op.
Waarom juist in de zomer?
Het effect zie je bijna altijd in de zomer, en dat is geen toeval. Zware onweersbuien met hoge, waterrijke wolken ontstaan vooral bij warme, vochtige lucht. Precies dat soort lucht hoopt zich in juni, juli en augustus op boven Nederland en België. Bovendien staat de zon in de zomer langer laag aan de hemel in de vroege avond, het moment waarop de meeste hevige buien hier passeren. Beide voorwaarden, een dikke onweerswolk en laagstaand zonlicht, vallen dan vaak samen.
Betekent groen ook gevaar?
Een groene lucht is geen rechtstreeks waarschuwingssignaal, maar wel een aanwijzing dat de wolk erboven uitzonderlijk diep en waterrijk is. Dat soort buien gaat vaak gepaard met hevige regen, windstoten en soms hagel. In landen als de Verenigde Staten brengen mensen een groene lucht in verband met zware hagelbuien, omdat juist veel ijs in de wolk de kleur versterkt. Een groene hemel betekent dus niet automatisch noodweer, maar het is wel een goed moment om de was binnen te halen en de tuinparasol neer te klappen.
Zelf het verschijnsel herkennen
Wil je de kans vergroten om het te zien, let dan op een combinatie van factoren: een drukkende, warme avond, een naderende donkere wolkenmuur in het westen en de zon die net boven de horizon hangt. Vaak duurt de groene gloed maar enkele minuten, want zodra de bui dichterbij komt, verandert het licht snel naar grijs en donker. Een foto maken lukt het best in die korte overgangsfase.
De groene lucht voor een zomeronweer is dus geen mystiek voorteken, maar simpelweg natuurkunde: zonlicht dat zich een weg zoekt door een reusachtige, met water gevulde wolk. Mooi om te zien, en een handig signaal dat het tijd is om binnen te schuilen.
