Wat is een brain freeze precies
Een brain freeze, ook wel een ijshoofdpijn genoemd, is die felle, stekende hoofdpijn die je ineens kunt voelen wanneer je iets erg kouds eet of drinkt. Denk aan een groot hapje ijs of een flinke slok ijskoude frisdrank. De pijn is heftig, maar gelukkig meestal kortdurend en onschuldig. Toch kan het schrikken zijn en vragen oproepen over wat er in je hoofd gebeurt.
Wat gebeurt er in je lichaam
De binnenkant van je mond en vooral je gehemelte is rijk aan bloedvaatjes en zenuwen. Wanneer hier plotseling iets heel kouds tegenaan komt, trekken de bloedvaten eerst snel samen en verwijden daarna weer. Die snelle verandering in de bloedvaten bij je gehemelte beïnvloedt ook de bloedvaten richting de hersenen. Dit zorgt voor een soort kortsluiting in de pijngeleiding, waardoor je hersenen de pijn ervaren als hevige hoofdpijn, vaak achter je voorhoofd of bij je slaap.
Hoe ontstaat die plotselinge hoofdpijn
De plotselinge hoofdpijn ontstaat niet in de hersenen zelf, maar in de zenuwbanen die signalen doorgeven. Vooral de nervus trigeminus, een belangrijke gezichtszenuw, speelt hier een rol. Deze zenuw registreert temperatuurveranderingen in je mond en gezicht en stuurt pijnsignalen naar de hersenen wanneer de prikkel extreem is, zoals bij ijskoude voeding of drank.
Waarom voelt het alsof het in je voorhoofd zit
De pijn die begint bij je gehemelte wordt door de hersenen als het ware verkeerd gelokaliseerd. Dit heet gerefereerde pijn. Je hersenen koppelen de binnenkomende pijnprikkels aan een plek die vaker pijn doet bij hoofdpijn, bijvoorbeeld je voorhoofd. Daardoor voelt het alsof de pijn midden in je hoofd of achter je ogen zit, terwijl de echte oorzaak in je mond begint.
Kun je een brain freeze voorkomen
Hoewel een brain freeze meestal onschadelijk is, wil je de pijn het liefst vermijden. Door bewuster te eten en drinken kun je de kans vaak flink verkleinen. Vooral de snelheid waarmee je koude producten binnenkrijgt speelt een grote rol. Hoe sneller en groter de slokken of happen, hoe meer kans op die plotselinge hoofdpijn.
Praktische tips om klachten te verminderen
Neem kleinere hapjes of slokjes van iets dat erg koud is en laat het kort in je mond opwarmen voordat je doorslikt. Krijg je toch een brain freeze, druk dan je tong stevig tegen je gehemelte om het sneller te verwarmen. Je kunt ook een slokje lauw water nemen of je mond even dicht houden en door je neus ademen. Dit helpt de temperatuur in je mond te normaliseren en de prikkel voor de zenuwen te verminderen, waardoor de pijn meestal snel afneemt.
Wanneer is het verstandig extra alert te zijn
Voor de meeste mensen is een brain freeze onschuldig en slechts een ongemakkelijke bijwerking van koude lekkernijen. Toch kan het nuttig zijn om op te letten als je vaak snel ernstige hoofdpijn krijgt of als de pijn lang aanhoudt na het stoppen met eten of drinken. Ook als je regelmatig last hebt van migraine, kun je gevoeliger zijn voor kou uitgelokte hoofdpijn.
Wat kun je zelf doen bij terugkerende klachten
Merk je dat je vaak meteen hoofdpijn krijgt van iets kouds, probeer dan consequenter langzamer te eten en te drinken en vermijd heel koude producten direct uit de vriezer. Houd bij wanneer de klachten optreden en of ze lijken op andere vormen van hoofdpijn die je kent. Blijft de pijn langer aanwezig, wordt deze ernstiger of heb je ook andere klachten zoals misselijkheid of problemen met zien, neem dan contact op met je huisarts om andere oorzaken uit te sluiten.
