Kort antwoord: Gebruik verlaagt in de tegenwoordige tijd, bijvoorbeeld "de gemeente verlaagt de parkeertarieven". Gebruik verlaagd voor het voltooid deelwoord en de bijvoeglijke vorm, zoals in "de tarieven zijn verlaagd" of "een verlaagd tarief". De reden ligt in de spelling: de stam is verlaag, eindigend op een g, en die letter staat niet in het rijtje 't kofschip (t, k, f, s, ch, p). Daardoor krijgt het voltooid deelwoord een -d in plaats van een -t. Handig hulpmiddel: past "is", "heeft" of "wordt" voor het woord, dan schrijf je verlaagd.
In drie stappen naar de juiste vorm
- Bepaal de functie in de zin: gaat het om een handeling die nu gebeurt, of om een resultaat/eigenschap?
- Zoek de stam op: de stam van verlagen is verlaag.
- Pas de kofschip-regel toe: de laatste letter van de stam is een g, die staat niet in 't kofschip, dus het voltooid deelwoord krijgt een -d: verlaagd.
Waarom is het niet geverlaagd?
Bij werkwoorden met een onbeklemtoond voorvoegsel zoals ver-, be-, ont- en her- verdwijnt het gebruikelijke ge- van het voltooid deelwoord. Vandaar verlaagd, en niet geverlaagd.
Wanneer hoor je de d wel duidelijk?
In de verbogen bijvoeglijke vorm, zoals "het verlaagde tarief", hoor je de d wél goed. Aan het eind van een woord wordt een d juist vaak als t uitgesproken, wat de spellingverwarring verklaart.
Welke vergelijkbare werkwoorden gebruiken dezelfde regel?
Denk aan verhoogt/verhoogd, vertraagt/vertraagd en vernieuwt/vernieuwd: in de tegenwoordige tijd een -t, in het voltooid deelwoord een -d, om dezelfde reden als bij verlagen.
Voor de officiële spelling raadpleeg je woordenlijst.org. Achtergrond over deze spellingregel vind je op onzetaal.nl en taaladvies.net, en de volledige vervoeging staat op nl.wiktionary.org.