Wat is de hik precies
De hik is een plotselinge, onwillekeurige samentrekking van het middenrif. Dit is de grote spier onder je longen die je helpt bij het ademen. Na die samentrekking sluiten je stembanden heel kort, waardoor het herkenbare hikgeluid ontstaat. Meestal is de hik onschuldig en gaat hij vanzelf over, maar hij kan wel erg hinderlijk zijn.
Hoe het middenrif een rol speelt
Normaal gesproken beweegt het middenrif rustig op en neer tijdens het ademen. Bij een hik raakt die beweging verstoord, vaak door een prikkel in de zenuwen die het middenrif aansturen. De nervus phrenicus en de nervus vagus spelen daarbij een belangrijke rol. Worden deze zenuwen geprikkeld, dan kan het middenrif zich schoksgewijs aanspannen en begint de hik.
Oorzaken van de hik
Er zijn veel verschillende oorzaken die de hik kunnen uitlokken. Vaak gaat het om onschuldige, alledaagse factoren die het middenrif of de eraan gekoppelde zenuwen prikkelen. Bij de meeste mensen stopt de hik dan ook spontaan binnen enkele minuten tot een paar uur.
Veelvoorkomende prikkels
Bekende triggers zijn te snel eten of drinken, vooral bij koolzuurhoudende dranken. Ook lucht inslikken bij praten tijdens het eten, roken of kauwgom kauwen kan bijdragen. Schommelingen in temperatuur, zoals hete soep gevolgd door een koud drankje, prikkelen soms het middenrif. Daarnaast kunnen sterke emoties, zoals plotseling lachen, stress of schrik, de hik uitlokken. Alcohol en een overvolle maag vergroten eveneens de kans op hikken.
Wanneer de hik een signaal kan zijn
In zeldzame gevallen kan langdurige hik een signaal zijn van een onderliggende aandoening, bijvoorbeeld in de maag, slokdarm, borstkas of het centrale zenuwstelsel. Ook sommige medicijnen kunnen als bijwerking aanhoudende hik geven. Duurt de hik langer dan twee dagen of verstoort hij slapen en eten, dan is het verstandig contact op te nemen met een arts.
Hoe kom je het snelst van de hik af
De meeste huis-tuin-en-keukenmiddeltjes zijn erop gericht het ritme van het middenrif en de ademhaling tijdelijk te doorbreken. Niet alles is wetenschappelijk bewezen, maar veel mensen ervaren wel degelijk effect. Belangrijk is dat je een methode kiest die veilig is en bij je past.
Effectieve, veilige technieken
Een veelgebruikte aanpak is rustig en diep in- en uitademen om het middenrif te ontspannen. Je kunt proberen een paar keer langzaam diep in te ademen en de adem kort vast te houden voor je weer uitademt. Een andere veelgenoemde methode is drinken met kleine slokjes water, bij voorkeur terwijl je rechtop zit, zodat je slokdarm en middenrif minder worden opgespannen. Sommige mensen hebben baat bij enkele seconden de adem inhouden en zich concentreren op een gelijkmatige buikademhaling. Ook zacht op de tong of het gehemelte drukken met een schone vinger kan de zenuwen in de mondholte prikkelen, wat bij sommigen de hik stopt.
Wanneer je naar de dokter moet
Als de hik langer dan achtenveertig uur blijft aanhouden, steeds terugkomt of gepaard gaat met pijn op de borst, ernstige buikklachten, ademhalingsproblemen of onbedoeld gewichtsverlies, is medische beoordeling nodig. Een arts kan dan onderzoeken of er een achterliggende oorzaak is en zo nodig medicijnen voorschrijven om het middenrif te kalmeren. Zo voorkom je dat een ogenschijnlijk simpel probleem je dagelijks leven onnodig verstoort.